Blog

ÖRNEK PROTEİN: YUMURTA

Yumurta, besin ögesi bakımından anne sütünden sonra en önemli besindir. Sağlıklı beslenmede çok önemli yer tutan yumurta, besin değeri yüksek, lezzetli, ekonomik ve sevilen bir yiyecektir.

ÖRNEK PROTEİN: YUMURTA.

Yumurta çeşitleri arasında en sık tüketilen çeşit tavuk yumurtasıdır ve hayvansal protein bakımından çok zengin olan et yerine de tüketilebilmektedir.

Yumurta genel olarak kahvaltıda haşlanmış, kızarmış ya da omlet olarak hazırlanır. Ana yemeklerde (kıyma ve sebzelerle, çılbır yapımında), çorba terbiyelerinde, salatalarda garnitür olarak, mayonez yapımında, sos hazırlamada, hamur işleri ve pastalarda lezzet, renk, kıvam arttırıcı ve kabartıcı özelliğinden de yararlanılır.

Yumurta sarısı yüksek kolesterol içermesine rağmen içerisindeki yağ doymamış olduğu için kolesterol yükseltme özelliği düşüktür.

Yumurtanın sarısı demir, A vitamini ve B vitamini bakımından zengindir.

Yumurtanın kabuğu tavuğun ırkına göre beyaz ya da kahverengidir. Besin içeriği bakımından farkı yoktur.

Yumurtanın sarısının rengi tavuğun beslenmesine göre değişir. Sarısı koyu renkli olan bir yumurtanın açık olana göre daha iyi olması gibi bir şey söz konusu değildir.

Yumurta saklanırken;

Oda ısısında bekleyen yumurta zamanla tazeliğini kaybeder ve fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik değişikliklere uğrar.

1)Fiziksel olarak yumurtanın akı daha sıvı bir hale gelir, sarısı dağılır ve hava boşluğu giderek büyür.

2)Kimyasal olarak hava kaybına bağlı olarak yumurtada asitlik artar ve protein yapısı bozularak nahoş bir koku meydana gelir.

3)Mikrobiyolojik olarak özellikle kabuğu kirli yumurtalarda kabuktaki gözeneklerden bakteriler içeriye girmeye başlar ve orada çoğalır.

Yumurta -1,+1 dereceler arasında tazeliğini yitirmeden uzun süre saklanabilir. Buzdolabında 1-2 hafta kadar bozulmadan saklanabilir.

Yumurtanın bozulup bozulmadığını anlamak için pek çok yöntem kullanılmaktadır. Bunlardan biri belli yoğunluktaki tuzlu suda yumurtanın yoğunluğunu ölçerek (Suyun üzerine çıkarsa bayat olduğu anlaşılmaktadır.) diğeri de bir tabağa kırıldığında yumurtanın şekil ve koku bakımından incelenmesiyle (Sarısı dağılmış ise ve nahoş bir kokusu varsa bozulduğu anlaşılmaktadır.) yapılmaktadır, ayrıca bu uygulama ile diğer malzemelere kabuk karışma ihtimali de engellenmiş olacaktır.

 

Yumurta pişirilirken;

Yumurtalar kullanılmadan önce oda ısısında bekletilmeli, kullanmadan önce yıkanmalı ve kurutulmalıdır.

Yumurta kabuğu çok miktarda mikrop taşıdığı için de kullandıktan sonra dikkatli olunmalı ve eller çok iyi bir şekilde yıkanmalıdır.

Yumurta haşlanırken haşlama suyuna sirke ve tuz ilave edilirse kabuklarını soymak daha kolay olur.

Haşlanacak olan yumurtanın kabuğunun çatlak olmadığından emin olmak gerekir ve çatlamasını önlemek için yumurta oda sıcaklığında bekletilmelidir.

Yumurta piştikten sonra soğuk su dolu bir kaba alınırsa gereğinden fazla pişmesi önlenmiş olur.

Normal katılaşmış ama fazla pişirilmemiş yumurtanın sindirimi daha kolaydır.

12 dakikadan daha uzun süre haşlana yumurtanın sarısı ve beyazı arasında gri-yeşil bir halka oluşur. Demir sülfür halkası adı verilen bu yapı besin değeri kaybına ve sindirimin zorlaşmasına neden olur. Beslenmede ve yiyecek hazırlamada demir sülfür oluşumu istenmeyen bir durumdur.

Katılık durumuna göre haşlama süreleri:

Yumuşak yumurta 3-4 dakika (çok yumuşak 3 dakika, normal 4 dakika)

Orta pişmiş yumurtalar 5-6 dakika,

Katıya yakın pişmiş kayısı yumurta 7-8 dakika,

Katı pişmiş yumurtalar 8-10 dakika kaynatılmalıdır.

 

Stajyer Diyetisyen Aslınur ŞENER

Tabldot Yemek İhtiyacınız İçin Bizimle İletişime Geçebilirsiniz.